Jak usunąć wirusa z telefonu? Instrukcja krok po kroku

Wirusa z telefonu usuniesz w trzech krokach: przeskanuj urządzenie (na Androidzie za darmo przez wbudowany Google Play Protect lub aplikacją antywirusową), odinstaluj podejrzane aplikacje, a jeśli to nie pomoże, przywróć telefon do ustawień fabrycznych. Na infekcje najbardziej narażone są telefony z Androidem, ale objawy w rodzaju wyskakujących reklam często nie są wirusem, tylko spamem powiadomień z przeglądarki, który usuwa się w minutę bez żadnego antywirusa. Poniżej przechodzimy przez wszystkie scenariusze krok po kroku, dla Androida i iPhone’a.

Jak sprawdzić, czy telefon ma wirusa?

Nietypowe działanie telefonu to pierwszy sygnał możliwej infekcji złośliwym oprogramowaniem – potocznie nazywanym wirusami, choć obejmuje ono różne rodzaje malware. Zwróć uwagę na:

• wyraźnie spowolnioną pracę telefonu, zacinanie i wieszanie się,
• dziwne błędy podczas korzystania z urządzenia,
• szybsze zużycie baterii i nagrzewanie się, zwłaszcza gdy telefon leży nieużywany,
• wzrost zużycia transferu danych komórkowych,
• połączenia lub SMS-y na numery, których nie rozpoznajesz,
• natrętne, wyskakujące reklamy,
• aplikacje, których nie instalowałeś.

Brak objawów nie przesądza o braku infekcji. Duża część złośliwego oprogramowania jest projektowana tak, żeby działać niezauważenie i jak najdłużej wykradać dane. Na drugim biegunie jest ransomware, które informuje o sobie samo: szyfruje zawartość telefonu i wyświetla żądanie okupu.

Telefony z Androidem od lat są bardziej narażone na infekcje niż iPhone’y. Android dopuszcza instalowanie aplikacji spoza oficjalnego sklepu, a weryfikacja w Google Play jest luźniejsza niż w App Store. Zamknięty ekosystem Apple ogranicza pole ataku, choć nie eliminuje go całkiem, zwłaszcza po jailbreaku lub instalacji złośliwego profilu konfiguracyjnego.

Jak przeskanować telefon w poszukiwaniu wirusów?

Telefon z Androidem przeskanujesz za darmo i bez instalowania czegokolwiek przez wbudowany Google Play Protect, a dokładniejszy skan wykona aplikacja antywirusowa. Na iPhonie klasyczne skanowanie nie istnieje, o czym niżej.

Skanowanie przez Google Play Protect (Android, za darmo)

Play Protect to skaner wbudowany w każdy telefon z usługami Google. Sprawdza aplikacje z Google Play i te zainstalowane spoza sklepu:

1. Otwórz aplikację Sklep Google Play.
2. Dotknij ikony profilu w prawym górnym rogu.
3. Wybierz Play Protect.
4. Dotknij Skanuj i poczekaj na wynik.
5. Jeżeli skaner znajdzie szkodliwą aplikację, zaproponuje jej usunięcie – potwierdź.

Upewnij się przy okazji, że skanowanie Play Protect jest włączone na stałe (ikona zębatki w prawym górnym rogu ekranu Play Protect).

Skanowanie wbudowane w telefony Samsung

Telefony Samsung mają dodatkowy własny skaner. Znajdziesz go w Ustawienia > Konserwacja urządzenia i baterii > Ochrona urządzenia (w starszych wersjach One UI nazwy mogą się nieznacznie różnić). Dotknij Skanuj telefon i postępuj zgodnie z komunikatami.

Skanowanie aplikacją antywirusową

Aplikacja antywirusowa korzysta z własnej, szerszej bazy zagrożeń i wykrywa to, co Play Protect potrafi przeoczyć. Postaw na znanych producentów; wersje darmowe zwykle wystarczają do skanowania, płatne dodają ochronę w czasie rzeczywistym. Sprawdzone aplikacje to:

• Norton Mobile Security
• Avast Antivirus & Security
• AVG AntiVirus
• Bitdefender Mobile Security
• Avira Security Antivirus

Aby przeskanować telefon:

1. Zainstaluj wybrany antywirus ze Sklepu Play.
2. Uruchom aplikację i w razie potrzeby załóż konto.
3. Wybierz pełne skanowanie i poczekaj na wynik.
4. Jeżeli program wykryje zagrożenie, postępuj zgodnie z jego komunikatami (zwykle jedno dotknięcie usuwa szkodliwą aplikację).
5. Uruchom telefon ponownie i sprawdź, czy objawy ustąpiły.

Bazy zagrożeń różnią się między producentami, więc gdy jeden program niczego nie znajduje, a objawy nie ustępują, przeskanuj telefon drugą aplikacją innej marki. Porównanie programów znajdziesz w naszym rankingu antywirusów.

Czy iPhone’a da się przeskanować antywirusem?

Nie w klasycznym sensie. System iOS izoluje aplikacje w piaskownicy (sandbox), więc żadna aplikacja z App Store nie ma dostępu do systemu i nie może przeskanować telefonu w poszukiwaniu złośliwego oprogramowania. Aplikacje bezpieczeństwa na iPhone’a oferują inne funkcje: blokowanie stron phishingowych, kontrolę bezpieczeństwa sieci Wi-Fi czy monitorowanie wycieków danych. Zamiast szukać skanera, na iPhonie sprawdź listę aplikacji, profile konfiguracyjne i dane Safari, co opisujemy w sekcji o usuwaniu wirusa.

Czy można przeskanować telefon online?

Usługi obiecujące „skanowanie telefonu online” nie mają technicznej możliwości sprawdzenia zawartości urządzenia i zwykle same są przynętą na instalację śmieciowych aplikacji. Jedyne sensowne skanowanie online dotyczy pojedynczych elementów: podejrzany plik APK lub link możesz sprawdzić w darmowym serwisie VirusTotal, zanim go otworzysz.

Jak usunąć wirusa z telefonu?

Skaner zwykle sam usuwa wykryte zagrożenie. Gdy tego nie zrobi albo objawy nie ustępują, usuń szkodliwą aplikację ręcznie. Procedura różni się między Androidem a iPhone’em.

Usuwanie zawirusowanej aplikacji na Androidzie

1. Uruchom telefon w trybie awaryjnym: przytrzymaj przycisk zasilania, następnie dotknij i przytrzymaj na ekranie opcję Wyłącz, aż pojawi się pytanie o tryb awaryjny, i potwierdź (na części modeli wejście w ten tryb wygląda inaczej; sprawdź instrukcję producenta). W trybie awaryjnym działają tylko aplikacje systemowe, więc złośliwe oprogramowanie nie może się bronić.
2. Wejdź w Ustawienia > Aplikacje i przejrzyj listę. Odinstaluj aplikacje, których nie kojarzysz lub które budzą podejrzenia.
3. Jeżeli przycisk Odinstaluj jest wyszarzony, aplikacja nadała sobie uprawnienia administratora. Wejdź w Ustawienia > Zabezpieczenia (lub Zabezpieczenia i prywatność) > Aplikacje do administrowania urządzeniem, odbierz jej uprawnienia i wróć do odinstalowania. To najczęstszy powód, dla którego wirusa „nie da się usunąć”.
4. Uruchom telefon ponownie w normalnym trybie i sprawdź, czy problemy ustąpiły.

Usuwanie wirusa z iPhone’a

1. Przejrzyj ekran początkowy i bibliotekę aplikacji. Dotknij i przytrzymaj ikonę podejrzanej aplikacji, następnie wybierz Usuń aplikację.
2. Sprawdź profile konfiguracyjne: Ustawienia > Ogólne > VPN i zarządzanie urządzeniami. Jeżeli widzisz tam profil, którego nie instalowałeś świadomie (nie pochodzi z pracy ani szkoły), usuń go. Złośliwe profile to jeden z niewielu realnych sposobów przejęcia kontroli nad iPhone’em bez jailbreaku.
3. Wyczyść dane przeglądarki: Ustawienia > Safari > Wyczyść historię i dane witryn. To zwykle kończy problemy z natrętnymi przekierowaniami.
4. Zaktualizuj system w Ustawienia > Ogólne > Uaktualnienia, bo aktualizacje iOS łatają luki wykorzystywane przez złośliwe oprogramowanie.

Fałszywe alerty o wirusie i spam powiadomień

Duża część „wirusów w telefonie” to w rzeczywistości powiadomienia z przeglądarki. Jeżeli na ekranie wyskakują alarmy w stylu „Twój telefon jest zainfekowany! Kliknij, aby wyczyścić”, to niemal na pewno nie infekcja, tylko efekt zgody na powiadomienia udzielonej kiedyś podejrzanej stronie. Takie komunikaty mają cię nastraszyć i skłonić do instalacji śmieciowej aplikacji, czyli dopiero kliknięcie w nie prowadzi do realnego zagrożenia.

Rozwiązanie zajmuje minutę: w Chrome dotknij trzech kropek, wejdź w Ustawienia > Powiadomienia i wyłącz powiadomienia wszystkich witryn, których nie rozpoznajesz. Dla porządku możesz też wyczyścić uprawnienia w Ustawienia > Ustawienia witryn > Powiadomienia. Pamiętaj przy tym o żelaznej zasadzie: żadna prawdziwa usługa nie informuje o wirusie przez reklamę ani powiadomienie. Co zrobić, gdy w taki fałszywy alert już kliknąłeś, opisujemy w poradniku o kliknięciu w podejrzany link.

Przywracanie telefonu do ustawień fabrycznych

Reset fabryczny to ostateczność na uparte infekcje, które przetrwały skanowanie i ręczne usuwanie aplikacji. Kasuje wszystkie dane z telefonu razem ze złośliwym oprogramowaniem.

Android: wejdź w Ustawienia > System > Opcje resetowania > Wymaż wszystkie dane (przywróć dane fabryczne) i potwierdź. W telefonach Samsung ścieżka to Ustawienia > Zarządzanie ogólne > Resetowanie > Ustawienia fabryczne. Nazwy sekcji różnią się nieznacznie między producentami, ale opcja resetu zawsze siedzi w ustawieniach systemowych; w razie wątpliwości wpisz „reset” w wyszukiwarkę ustawień telefonu.

iPhone: stuknij Ustawienia > Ogólne > Przenieś zawartość lub wyzeruj iPhone’a > Wymaż całą zawartość i ustawienia, w razie potrzeby zaloguj się na konto Apple i potwierdź. Poczekaj, aż urządzenie wróci do stanu fabrycznego.

Jak zabezpieczyć telefon przed wirusami?

Kilka nawyków znacząco obniża ryzyko kolejnej infekcji:

• Regularnie aktualizuj system operacyjny i aplikacje.
• Rób kopie zapasowe danych z telefonu.
• Zostaw włączony Play Protect, a dla pełniejszej ochrony zainstaluj antywirus i skanuj telefon regularnie.
• Nie instaluj aplikacji spoza Google Play i App Store, jeżeli nie masz pewności co do ich pochodzenia.
• Weryfikuj wydawcę instalowanych aplikacji, szczególnie bankowych – podróbki zdarzają się także w oficjalnych sklepach.
• Nie klikaj w podejrzane linki i nie pobieraj plików z nieznanych źródeł.
• Nie zgadzaj się na powiadomienia z przypadkowych stron.

Najczęstsze źródła infekcji to aplikacje spoza oficjalnych sklepów, pliki z niesprawdzonych źródeł, linki w wiadomościach (również od znajomych, którym przejęto konto) oraz fałszywe reklamy zachęcające do instalacji „czyszczącego” oprogramowania.

Najczęstsze pytania